Autor:  Iza Luty 2021-03-30

Jerzy Władysław Grodzicki „Uszaty”

(0 głosów)

Jerzy Władysław Grodzicki „Uszaty”

Ur. 05.10.1935w Warszawie, zm. 26.03.2021 w Warszawie.

Członek zwyczajny i honorowy Speleoklubu Warszawskiego (numer znaczka:10).

W dniu 26.03.2021 r. odszedł Jerzy Grodzicki, legendarny „Uszaty”. Geolog (UW 1959, dr 1969) i speleolog. W Speleoklubie Warszawskim działał niemal od jego początku, od 1955 r. To dzięki Niemu Klub stał się jednym z najpotężniejszych w Polsce! Jurek był m.in. prezesem Zarządu SW (1963-1970), członkiem Komisji Speleologii ZG PTTK (1964-1978), członkiem komitetu redakcyjnego czasopisma „Speleologia” (1967-78), członkiem Komisji Taternictwa Jaskiniowego PZA od 1974 r., a w latach 1976-1979 jej przewodniczącym, członkiem założycielem Towarzystwa Ochrony Tatr (1983-1989), v-przewodniczącym Podkomisji Ochrony Jaskiń i Obszarów Krasowych Komisji Przyrody Nieożywionej Państwowej Rady Ochrony Przyrody w latach dziewięćdziesiątych oraz członkiem elitarnego klubu The Explores Club.

Był też współautorem dzieła Małgorzaty i Jana Kiełkowskich: Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu, t. 1, 2003, Wega-Stapis, konsultantem naukowym wielu przyrodniczych opracowań naukowo-dydaktycznych Reader’s Digest, filmów przyrodniczych stacji Discovery, filmów przyrodniczych red. Szwarc-Bronikowskiego (np. Ostatni Testament). Pełnił funkcję wiceprezesa ds. naukowych ZG PTPNoZ, jako emeryt pracował jeszcze w Instytucie Nauk Geologicznych PAN w Warszawie.

Uszaty kierował licznymi wielkimi wyprawami eksploracyjnymi do jaskiń Tatr, prowadził je według własnej koncepcji, która sprawdzała się w PRL. Wyprawy te przyniosły ogromne odkrycia m.in. w Jaskini Miętusiej, Śnieżnej i Ptasiej. Jako jeden z pionierów nurkował w jaskiniach tatrzańskich (od 1965 r.). W 1976 r. kierował pracami eksploracyjnymi i dokumentacyjnymi w Jaskini Miętusiej z rekordowo długiego biwaku, który trwał 24 doby. W latach 60. uczestniczył w akcji badania i dokumentacji podziemi miast.

Zainicjował akcję inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich w celu sporządzenia pełnej dokumentacji jaskiń TPN i doprowadził w 1974 r. do podpisania umowy między Oddziałem Warszawskim PTPNoZ i TPN. Przy OW PTPNoZ powstało Koło Badań Krasu z działającym w jego ramach Zespołem Inwentaryzacji Jaskiń Tatrzańskich. Jurek kierował szeroko zakrojonymi pracami zespołu, a akcja objęła następnie jaskinie całej Polski. Wspólnie z Rafałem M. Kardasiem w 1978 r. opracował „Instrukcję wykonywania dokumentacji jaskiń do inwentarzy regionów jaskiniowych Polski”, zatwierdzoną do stosowania przez Ministerstwo Środowiska. Był redaktorem naukowym serii: Inwentarze regionalne jaskiń Polski (wydano dotychczas 35 tomów), a także autorem lub współautorem wielu zawartych tam dokumentacji, współautorem internetowego serwisu Jaskinie Polski w PIG-PIB (aktualny stan Bazy 27/03/2021 r.: 4655 jaskiń i obiektów jaskiniowych) działającym z ramienia Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk o Ziemi we współpracy z taternikami jaskiniowymi z polskich klubów speleologicznych w ramach projektów przyjętych do realizacji przez NFOŚiGW.

Jurek uczestniczył w eksploracji głębokich i trudno dostępnych jaskiń, a także często nimi kierował, m.in. na Kubie (odkrycie kilkunastu jaskiń w masywie Sierra de los Órganos, w tym kilku kilometrów jaskini Majagua, 1972), w Hiszpanii (Garma Ciega, 1975, kierował pierwszą polską wyprawą eksploracyjną w Picos de Europa, 1978), w Austrii (połączenie Platteneckeishöhle z Bergerhöhle, 1976), Australii (nurkowanie w Cocklebiddy Cave i Weebobbie Cave, 1981).

Prowadził badania geologiczne dotyczące roli tektoniki w genezie jaskiń Masywu Czerwonych Wierchów, przejawów ruchów neotektonicznych w tym masywie, badania z dziedziny kartografii geologicznej, genezy i ewolucji jaskiń, tektoniki i budowy Tatr, a także badania geologiczne z zakresu kartografii i sedymentologii na Kubie, w Peru (Nasca: Los Sintomas Geológicos del Fenomeno el Niña y sus Aspectos Arqueológicos – Programa especial de la Misión Arqueológica Andina de la Universidad de Varsovia, 1994 i inne prace), Ekwadorze, Chile (Wyspa Wielkanocna). Opublikował ponad 80 prac naukowych, pisał też artykuły do czasopism, m.in. „Speleologii”, „Taternika” i klubowego biuletynu „Wiercica”.

Za wybitne osiągnięcia w speleologii światowej otrzymał w 1973 r. Złoty Medal Międzynarodowej Unii Speleologicznej.

Długo można by jeszcze wymieniać zasługi i zaszczyty Uszatego. Był po prostu naszym wspaniałym przyjacielem, choć niekiedy bardzo porywczym, któremu zależało na rozkwicie Speleoklubu Warszawskiego, skarbnicą wiedzy o historii Klubu.

Bez Niego świat będzie mniej ciekawy.

I.L.

 

Przy Zębie, podczas próby przekopania Syfonu Zwolińskich w Jaskini Miętusiej, MW20, 1971. Fot. Marek Trzeciakowski (?). Od lewej: Antoni Szabunio, Jerzy Grodzicki, Wojciech Przybyszewski, Stefan Sowiak, Marek Sygowski, Mirosław Rutkowski, Jerzy Chrobak, Michał Różyczka, Antoni Bąk.

 

Wielki biwak w Jaskini Miętusiej. Podczas badań biometrycznych. MW 25, 20.01.1976. Jurek Grodzicki i Wojtek Przybyszewski.

Podczas akcji inwentaryzacji jaskiń tatrzańskich. Edward Winiarski, Zofia i Stefan Zwolińscy, Jerzy Grodzicki.  1977 r.

 

Ognisko podczas konferencji Problemy Inwentaryzacji i Dokumentacji Jaskiń, 29-30.10.1978.

Od lewej: Edward Winiarski, Jerzy Grodzicki, Teresa Bielska, ?, Rafał Kardaś, Marek Sygowski, Mirosława Kropiwnicka, Adam Szynkiewicz, ?, Jerzy Głazek, Zbigniew Wójcik, na dole: Elzbieta Krzyżanowska, Izabella Luty, ?, ?,?,?

 

Jerzy Grodzicki przy otworze Szczeliny Chochołowskiej. 08.08.2008, fot. Iza Luty

Przeczytano 877 razy

Podziel się

share on facebook share on linkedin share on twitter

Współpracujemy z:

 

 

Jesteśmy członkiem PZA 
Współpracujemy z e-przemek.pl
 

 

Skontaktuj się z nami

Masz pomysł na ciekawą wyprawę, projekt?

Chciałbyś poznać wyjątkowych i wyjątkowo dzielnych ludzi?

Chciałbyś spróbować swoich sił w poruszaniu się po górach i jaskiniach?

skontaktuj się